Autor: Piotr Antczak

 

W 2015 roku opublikowano ranking (nowsze rankingi w dalszej części tekstu) najbardziej zadłużonych polskich samorządów. Okazało się wtedy, że na Śląsku największe długi mają Żory, Katowice i właśnie Zabrze. Nasze miasto zajęło niechlubne trzecie miejsce!

Autorzy rankingu jako jeden z czynników wzięli pod uwagę procentowy stosunek zadłużenia gmin (także ich spółek) do rocznych dochodów. Najgorszy wynik w tym kontekście zanotowały Żory (61,29%), a najlepszy Jastrzębie-Zdrój (9,21%). Całe zestawienie prezentowało się następująco:

1.Żory – 61, 29 %
2.Katowice – 41,73%
3.Zabrze – 41,70%
4.Świętochłowice – 36,93%
5.Dąbrowa Górnicza – 36,33%
6.Tychy – 29,63%
7.Ruda Sląska – 27,69%
8.Mysłowice – 27,08%
9.Siemianowice Śląskie – 26,20%
10.Sosnowiec – 24,37%
11.Bytom – 24,33%
12.Jaworzno – 23,76%
13.Bielsko-Biała – 23,36%
14.Piekary Śląskie – 21,80%
15.Chorzów – 21,52%
16.Gliwice – 17,78%
17.Rybnik – 12,74%
18.Jastrzębie-Zdrój – 9,21%

Wyobraź sobie więc Zabrzaninie, że zarabiasz ok. 3000 zł/miesiąc (36 000 zł rocznie) i masz permanentnie 15 000 zł długu!

Drugim czynnikiem określającym kondycję samorządów była zdolność kredytowa, gdzie brano pod uwagę „nadwyżkę operacyjną”, czyli różnicę między dochodami a wydatkami. I tu nasze miasto nie wypada najlepiej, ponieważ plasowało się dopiero na 12 miejscu.

 

Jak wygląda sytuacja dziś?

Na chwilę obecną nie znaleźliśmy tak szczegółowego zestawienia – być może, tak jak przedstawione wyżej, następne zostanie opublikowane zaraz po wyborach, w roku 2019. Autorzy publikacji zauważyli, że wydatki rosną szczególnie przed wyborami, gdyż można wtedy przecinać wstęgi nowych inwestycji licząc na głosy mieszkańców.

Z innego rankingu, przeprowadzonego w 2016 roku przez tygodnik Wprost wynika, że najmniej zadłużonymi miastami (ten sam wskaźnik) w naszym regionie były:

1. Rybnik – 5,8%
2.Jastrzębie-Zdrój – 8,2%
3.Bielsko-Biała – 19,0%
4.Gliwice – 20,5%

Wskaźnik zadłużenia Zabrza wynosił wtedy 51,50%! (wyliczenia na podstawie ratingu Zabrza)

 

Na potrzeby artykułu (przyjmując powyższą metodologię) zestawiliśmy odpowiednie pozycje najnowszych ratingów Gliwic i Zabrza wykonanych przez agencję Fitch Ratings w maju i w czerwcu tego roku.

Jak czytamy w dokumentach, zadłużenie bezpośrednie Zabrza wyniosło w 2016 roku 406 milionów przy całkowitych dochodach ok. 807 milionów. Dało to wskaźnik zadłużenia na poziomie 50,28%! Gliwice przy dochodach w wys. 1 056 milionów odnotowało zadłużenie 285 milionów – wskaźnik 26,98%. Agencja przewiduje stabilizację – do roku 2019 wskaźnik ten nie przekroczy 55%.

Sięgnij znów do wyobraźni i pomyśl, że przy 3000 zł/miesiąc Twój roczny dochód to 36 000 zł, a dług to już ponad 18 000 zł! Oczywiście, co miesiąc spłacasz odsetki, a dług nie maleje! 

Jeszcze gorzej prezentują się inne dane. Ogólne zadłużenie + udzielone poręczenia + zadłużenie spółek miejskich wyniosło w 2016 roku ponad 797 milionów, a więc prawie tyle, co łączne dochody (operacyjne, finansowe, majątkowe – 807 milionów).

Zadłużenie (Twoje i Twoich firm) już wynosi prawie tyle, ile Twój roczny dochód!

 

Zabrzanin nie aż tak biedny jak zadłużony

Czasopismo Wspólnota przeprowadziło również ranking zamożności jednostek samorządu terytorialnego, a wskaźnikiem był tutaj odpowiednio skorygowany dochód miast w 2016 r. podzielony przez liczbę mieszkańców (zamożność per capita w zł). Tym razem w naszym regionie najlepiej wypadają Katowice (4959,59 zł) a najgorzej Świętochłowice (2776,04 zł). Zabrze zajmuje 13 lokatę z wynikiem 3419,36 zł na mieszkańca. Całe zestawienie miast powiatowych na Śląsku przedstawia się następująco:

1. Katowice – 4959,59
2.Gliwice – 4533,07
3.Dąbrowa Górnicza – 4457,24
4.Bielsko Biała – 4249,12
5.Tychy – 4107,77
6.Rybnik – 4028,92
7.Jaworzno – 3841,58
8.Częstochowa – 3829,95
9.Jastrzębie Zdrój – 3673,45
10.Chorzów – 3639,89
11.Żory – 3461,96
12.Ruda Śląska – 3433,07
13.Zabrze – 3419,36
14.Mysłowice – 3360,23
15.Piekary Śląskie – 3290,84
16.Bytom – 3240,29
17.Sosnowiec – 3042,04
18.Siemianowice Śląskie – 2997,00
19.Świętochłowice – 2776,04

Opracował: Piotr Antczak

 

źródła (z linkami):

1. Wspólnota – Ranking zadłużenia samorządów w 2014r.
2. Wspólnota – Bogactwo samorządów. Ranking dochodów JST w 2016r.
3. Fitch Ratings – Rating Gliwic 2017r.
4. Fitch Ratings – Rating Zabrza 2017r.
5. Wprost – 37/2016